Bác sĩ nha khoa Aodhan Docherty nói gì về việc làm răng giả?

Hàm giả đã được sử dụng như một giải pháp cho răng bị mất trong hàng trăm năm và vẫn tiếp tục là một lựa chọn hiệu quả về chi phí và khả thi. Có hai loại hàm giả phổ biến: hàm giả toàn phần (hoàn chỉnh) thay thế tất cả các răng ở một hàm và hàm giả bán phần chỉ thay thế một vài răng bị mất.

Những tiến bộ trong nha khoa đã giúp cho răng giả chúng ta chế tạo ngày nay thoải mái hơn, đẹp hơn và hỗ trợ ăn uống tốt hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề phát sinh và tôi muốn thảo luận về những vấn đề phổ biến nhất mà tôi thường gặp, cũng như đưa ra một số giải pháp.

Làm quen với hàm răng giả mới

Tôi luôn nói rằng răng giả mới cũng giống như một đôi giày mới, cần thời gian để làm quen. Chắc chắn ban đầu bạn sẽ cảm thấy chúng lạ lẫm và cần thời gian để nướu, má, cơ mặt và lưỡi thích nghi. Không hiếm trường hợp răng giả mới cần một vài lần tái khám để điều chỉnh nhỏ nhằm giảm bớt các vết loét hoặc điểm đau. Nếu xuất hiện các điểm đau, hãy nhớ đặt lịch hẹn với nha sĩ và đeo răng giả trong vòng 24 giờ trước khi đến hẹn. Điều này có thể gây khó chịu, nhưng nó sẽ giúp nha sĩ xác định chính xác vị trí cần điều chỉnh.

Khi nào thì tôi nên lấy chúng ra?

Bạn phải luôn tháo răng giả ra khi ngủ vào ban đêm. Điều này rất quan trọng vì bạn cần để cho nướu "thở" và điều này sẽ đảm bảo chúng luôn khỏe mạnh. Nếu không, tôi thường thấy bệnh nấm miệng và loét miệng ở những người ngủ với răng giả.

Mất bao lâu để khả năng nói của tôi trở lại bình thường?

Thông thường phải mất ít nhất vài tuần để khả năng nói chuyện thích nghi với hàm giả mới. Một số từ có thể khó phát âm hơn những từ khác và bạn có thể luyện tập bằng cách đọc to và thực hành những từ khó. Tôi khuyến khích bệnh nhân của mình đọc to báo buổi sáng hoặc cuốn sách họ đang đọc tại bàn ăn sáng. Bạn đang rèn luyện lại lưỡi của mình và điều này sẽ cần thời gian.

Việc lắp răng giả mới có ảnh hưởng đến việc ăn uống của tôi không?

Trong thời gian làm quen với hàm giả mới, tôi khuyên bạn nên ăn những miếng thức ăn mềm nhỏ. Cố gắng nhai kỹ từng phần nhỏ ở cả hai bên hàm giả cùng một lúc, điều này sẽ giúp giữ thăng bằng. Cũng nên tránh những loại thức ăn quá dính, quá giòn hoặc những loại cần phải nhai nhiều. Khi bạn đã quen với việc ăn uống bằng hàm giả, bạn có thể mở rộng chế độ ăn uống của mình cho đến khi mọi thứ trở lại bình thường. Vị giác của bạn có thể thay đổi một chút trong giai đoạn điều chỉnh, nhưng sẽ trở lại bình thường theo thời gian.

Tôi nên chăm sóc chúng như thế nào?

Giống như răng thật, răng giả cũng bị ố vàng, mảng bám và vôi răng cứng. Điều này gây hôi miệng và tạo môi trường không lành mạnh trong miệng. Sử dụng bàn chải mềm với kem làm sạch răng giả hai lần mỗi ngày để loại bỏ hết mảng bám và thức ăn thừa khỏi răng giả. Ngâm răng giả trong dung dịch làm sạch răng giả mỗi đêm cũng rất hữu ích để giữ cho chúng luôn sạch sẽ. Nếu bạn không có dung dịch làm sạch răng giả, bạn có thể dùng hỗn hợp giấm trắng và nước với tỷ lệ bằng nhau.

Trong lần khám định kỳ, nha sĩ sẽ sử dụng máy làm sạch bằng hơi nước và các dụng cụ để loại bỏ mảng bám, cao răng và vết ố hình thành trên răng giả (cũng như trên răng thật).

Tôi có còn cần dùng bàn chải đánh răng nữa không?

Việc duy trì vệ sinh răng miệng hàng ngày rất quan trọng, chẳng hạn như chải sạch bên trong má, nướu và lưỡi hai lần mỗi ngày bằng bàn chải mềm và kem đánh răng. Loại bỏ thức ăn thừa, mảng bám và vi khuẩn khỏi những vùng này sẽ giúp hơi thở thơm mát và giảm nguy cơ mắc các bệnh như nấm miệng. Nếu bạn vẫn còn răng, hãy tiếp tục chải răng như bình thường để ngăn ngừa sâu răng hoặc bệnh nướu.

Tôi cảm thấy khó chịu/buồn nôn khi lắp hàm giả trên vào.

Cảm giác buồn nôn nhẹ khi mới đeo hàm giả là khá phổ biến. Tôi khuyên bạn nên ngồi xuống và hít thở chậm lại khi mới đeo hàm giả, hít vào và thở ra bằng mũi, đồng thời thả lỏng vai. Cảm giác này thường chỉ là tạm thời, tuy nhiên nếu nó trở thành vấn đề kéo dài thì nha sĩ có thể cần điều chỉnh lại hàm giả.

Hàm răng giả toàn phần trên của tôi cứ bị rơi ra.

Khi hàm giả trên bị rơi xuống, có thể do nhiều nguyên nhân, và hầu hết là do hàm giả không tạo được lực hút với vòm miệng. Lực hút này rất cần thiết để hàm giả trên được giữ cố định. Bản thân hàm giả có thể quá dài và chọc vào nướu, do đó không cho phép nó khớp và tạo lực hút. Cũng có thể có một điểm cao khiến hàm giả không khớp. Hàm giả có thể quá cồng kềnh và bị các cơ hàm hoặc xương hàm đẩy lệch vị trí. Những vấn đề này có thể được nha sĩ điều chỉnh khá đơn giản ngay tại phòng khám. Hàm giả trên cũng dựa vào sự hỗ trợ của các cơ má và môi để giữ cố định và theo thời gian, các cơ này sẽ trở nên mạnh hơn. Những người thiếu nước bọt có thể cần đến keo dán hàm giả hoặc gel dán để hỗ trợ tạo lực hút.

Hàm giả dưới của tôi không được chắc chắn lắm.

Hàm giả toàn phần hàm dưới thường không ổn định, điều này là do không giống như hàm giả toàn phần hàm trên, chúng không có vòm miệng để tạo lực hút. Do đó, lưỡi, má và môi đóng vai trò rất lớn trong việc giữ vị trí của hàm giả. Hàm giả hàm dưới phải được thiết kế rất cẩn thận để tận dụng một số vùng giải phẫu quan trọng nhằm giúp giữ cho hàm giả ổn định. Tuy nhiên, có một số bệnh nhân mà hàm giả toàn phần hàm dưới không phải là lựa chọn khả thi trừ khi họ có cấy ghép nha khoa để gắn hàm giả vào xương và nướu bên dưới.

Chúng cần được thay thế bao lâu một lần và tại sao?

Theo thời gian, xương và nướu bên dưới hàm giả sẽ tự nhiên bị teo lại. Điều này xảy ra vì chỉ có răng (hoặc cấy ghép nha khoa) mới kích thích xương giữ được độ dày. Xương và nướu bị teo dẫn đến hàm giả không còn vừa khít như trước, gây ra các vấn đề như kích ứng nướu, loét, hàm giả không nằm đúng vị trí hoặc bị rơi ra, và chức năng ăn uống bị hạn chế. Tôi luôn theo dõi tình trạng xương và nướu của bệnh nhân trong các lần khám định kỳ và để đảm bảo hàm giả vừa khít và thoải mái sau một đến hai năm, chúng tôi thực hiện một thủ thuật đơn giản gọi là "làm lại lớp lót" bằng cách thêm một lớp nhựa acrylic màu hồng mỏng vào mặt dưới của hàm giả để nó lại vừa khít với nướu - điều này giúp khắc phục tình trạng teo nướu.

Sau 5 đến 10 năm, chúng ta thấy rằng mức độ co rút và mòn của răng giả được khắc phục tốt nhất bằng cách làm răng giả mới - đến một lúc nào đó, việc chỉnh sửa lại răng giả sẽ không còn đáp ứng được yêu cầu. Răng giả ngày nay có tuổi thọ cao hơn nhiều giữa các lần chỉnh sửa và thay thế nhờ những tiến bộ trong vật liệu và kỹ thuật.

Cách xử lý tình trạng kích ứng nướu và miệng

Điều quan trọng là phải xác định nguyên nhân gây ra kích ứng ngay từ đầu. Điều này có thể do nhiều nguyên nhân, ví dụ như răng giả không vừa khít và nướu bị teo lại hoặc răng giả quá dài hoặc quá sắc. Nha sĩ sẽ xác định nguyên nhân gây kích ứng và có thể điều chỉnh răng giả. Điều rất quan trọng cần lưu ý là nếu vết loét kéo dài hơn 2 tuần và răng giả đã được điều chỉnh thì hãy đến gặp nha sĩ để được giới thiệu đến bác sĩ chuyên khoa bệnh lý răng miệng, vì luôn có khả năng đây là ung thư miệng.

Bài viết này lần đầu tiên được đăng trên RetireNCare – News & Media , và có thể được tìm thấy trên Aged Care Report Card.